آیا میدانستید زبان مردم برزیل برخلاف اکثر کشورهای آمریکای جنوبی، پرتغالی است؟ برزیل تنها کشور قاره آمریکاست که مردم آن به زبان پرتغالی سخن میگویند. این موضوع یکی از ویژگیهای منحصر به فرد این کشور بزرگ و پرجمعیت است.
در واقع، با جمعیتی حدود 217.7 میلیون نفر، برزیل بزرگترین کشور آمریکای جنوبی از لحاظ وسعت و جمعیت است. حدود 98 درصد از جمعیت برزیل به زبان پرتغالی صحبت میکنند و گویش برزیلی زبان پرتغالی در حدود 240 میلیون نفر گویشور دارد که عمدتاً در برزیل ساکن هستند. همچنین، زبان پرتغالی با بیش از 252 میلیون گویشور، نهمین زبان از نظر تعداد گویشور در سراسر جهان در سال 2020 محسوب میشود.
در این مقاله راهنمای گردشگری جامع تور برزیل آژانس مسافرتی لوکس تریپ، ما به بررسی دقیق زبان رسمی برزیل، تاریخچه آن و چرایی رواج زبان پرتغالی در این کشور میپردازیم. علاوه بر این، با زبانهای بومی برزیل، زبانهای مهاجران و نقش زبانهای خارجی در ارتباطات این کشور آشنا خواهیم شد.
زبان پرتغالی تنها زبان رسمی برزیل است که در تمامی مدارس، گروههای تجاری و ادارات این کشور به طور گسترده استفاده میشود. این کشور بزرگترین جمعیت پرتغالیزبان در جهان را دارد، بهطوریکه تعداد گویشوران پرتغالی در برزیل بیشتر از کل جمعیت پرتغال است.
ورود زبان پرتغالی به برزیل به قرن شانزدهم میلادی بازمیگردد، زمانی که پدرو آلوارز کابرال، کاوشگر پرتغالی، به سواحل برزیل رسید و این سرزمین را برای پادشاهی پرتغال تصرف کرد. در واقع، یکی از مهمترین دلایل رواج زبان پرتغالی در این کشور، معاهده توردسیاس بود که در سال ۱۴۹۴ بین اسپانیا و پرتغال امضا شد. این معاهده سرزمینهای جدید را بین این دو قدرت استعماری تقسیم کرد و برزیل در محدوده پرتغالیها قرار گرفت.
با گذشت زمان و ورود بردههای آفریقایی به برزیل، زبان پرتغالی به عنوان زبان میانجی رواج یافت. افزون بر این، در قرن هجدهم فشارهای زیادی از جانب دولت پرتغال برای گسترش این زبان وارد شد که بیشتر جهت مقابله با نفوذ زبان اسپانیایی بود. به همین دلیل تا اوایل قرن نوزدهم، پرتغالی به زبان اکثریت مردم برزیل تبدیل شد.
امروزه زبان پرتغالی در تمامی ابعاد رسمی کشور برزیل حضور پررنگی دارد. این زبان در دولت، رسانهها و نظام آموزشی استفاده میشود. همچنین این زبان برزیلیها را در مدرسه، تجارت، ادبیات، سرگرمی و رسانه متحد میکند. نفوذ زبان پرتغالی بر جوانب سیاسی، تجاری، آموزشی و فرهنگی، دلیل اصلی رسمیت یافتن آن در برزیل است.
پرتغالی رایج در برزیل با زبان پرتغالی کشورهای اروپایی تفاوتهای قابل توجهی دارد. حدود ۱۵٪ از واژگان این دو گویش با هم متفاوت هستند. بسیاری از این تفاوتها به پیشزمینه غیر اروپایی گویشوران برزیلی بازمیگردد که واژهها و اصطلاحات بومی و آفریقایی را وارد زبان پرتغالی کردهاند.
از نظر دستور زبان، پرتغالی برزیلی در مقایسه با نسخه اروپایی آن کمی غیر رسمیتر و سادهتر است. به طور کلی، رابطه میان این دو زبان همانند زبان انگلیسی با لهجه آمریکایی و بریتانیایی است. تفاوتها در نگارش، تلفظ، آواشناسی و دستور زبان نیز دیده میشود. گاهی این تغییرات آنقدر متمایز هستند که برزیلیهای مناطق مختلف در درک یکدیگر با مشکل مواجه میشوند.
برای خرید تور برزیل و همچنین دریافت مشاوره در خصوص سفر به برزیل با کارشناسان مجرب آژانش مسافرتی لوکس تریپ در تماس باشید.
پیش از ورود استعمارگران پرتغالی به خاک برزیل، تنوع زبانی فوقالعادهای در این سرزمین وجود داشت. در کنار زبان رسمی پرتغالی، زبانهای بومی متعددی در این کشور همچنان زنده ماندهاند که بخشی از میراث فرهنگی غنی برزیل به شمار میروند.
در گذشته، حدود ۱۲۷۳ زبان بومی در سرزمین برزیل رواج داشت. با این حال، طی ۵۰۰ سال استعمار، تقریباً ۷۵ درصد از این زبانها از بین رفتهاند. امروزه، آمارها نشان میدهد بین ۲۰۲ تا ۲۷۴ زبان بومی در برزیل باقی مانده است. این زبانها توسط حدود ۳۰۵ قومیت بومی مختلف صحبت میشوند.
بیشتر زبانهای بومی در مناطق شمالی برزیل و بهویژه در منطقه آمازون رواج دارند. در حال حاضر، تنها ۱.۹ درصد از جمعیت برزیل به زبانهای بومی صحبت میکنند. با وجود این، امروزه انگیزههایی برای تدریس این زبانها در مدارس و حفظ میراث زبانی بومیان وجود دارد.
برای خرید تور برزیل نوروز و همچنین دریافت مشاوره در خصوص سفر به برزیل با کارشناسان مجرب آژانش مسافرتی لوکس تریپ در تماس باشید.
علیرغم فشارهای فرهنگی و تاریخی، برخی زبانهای بومی همچنان به حیات خود ادامه میدهند. از جمله مهمترین این زبانها میتوان به تیکونا، کاینگانگ و کایوای گوارانی اشاره کرد. زبان پیراها یکی دیگر از زبانهای بومی زنده است که در آمازوناس برزیل صحبت میشود.
پیراها تنها گویش باقیمانده از زبان مورا است، درحالیکه سایر گویشهای این زبان منقرض شدهاند. تعداد گویشوران پیراها بین ۲۵۰ تا ۳۸۰ نفر تخمین زده میشود. جالب اینجاست که بیشتر این افراد تکزبانه هستند و تنها به همین زبان صحبت میکنند.
متأسفانه، بسیاری از زبانهای بومی برزیل در معرض خطر جدی انقراض قرار دارند. برای نمونه، زبان آپیاکا یکی از زبانهای در آستانه انقراض است و به دلیل منابع محدود، تلاشهای اندکی برای حفظ آن انجام میشود.
در برخی موارد، تلاشهایی از سوی دانشگاهها و مراکز فرهنگی برای احیای زبانهای در حال انقراض صورت گرفته است. این تلاشها شامل آموزش معلمان بومی برای تدریس زبانهای محلی و ضبط صدای آخرین گویشوران زبانهای در معرض انقراض است. همچنین، در برخی مناطق، جوامع بومی از طریق برگزاری جشنها و مراسم سنتی، سعی در حفظ زبان و فرهنگ خود دارند.
موج مهاجرت از اروپا و آسیا در اوایل قرن نوزدهم، برزیل را به کشوری چندفرهنگی و چندزبانه تبدیل کرده است. این مهاجران زبانها و فرهنگهای مادری خود را به همراه آورده و در مناطق مختلف برزیل پراکنده شدهاند.
زبان آلمانی با حدود ۳ میلیون گویشور، دومین زبان پرکاربرد در برزیل است. این زبان عمدتاً در مناطق جنوبی مانند سانتا کاتارینا، ریو گرانده دو سول و اسپیریتو سانتو رواج دارد و حتی در ۹ شهرداری جنوبی به عنوان زبان رسمی شناخته شده است. گویش هونسریک (Hunsrückisch) که نسخهای از آلمانی است، تحت تأثیر زبانهای پرتغالی و بومی قرار گرفته و صدا و واژگان منحصربهفردی دارد. در شهر پومرود، ۹۰ درصد از جمعیت ۲۵ هزار نفری هنوز به زبان آلمانی با لهجه پومرانی صحبت میکنند.
پس از پرتغالی و آلمانی، ایتالیایی با حدود یک میلیون گویشور در رتبه سوم زبانهای پرکاربرد برزیل قرار دارد. برزیلیهای ایتالیاییتبار گویش خاصی از زبان ونیزی به نام “تالیان” را توسعه دادهاند که در بسیاری از شهرهای ریو گرانده دو سول و سانتا کاتارینا جایگاه رسمی دارد. در واقع، حدود ۳۰ درصد از جمعیت ریوگرانده جنوبی هنوز از اصل و نسب ایتالیایی برخوردار هستند.
برزیل میزبان بزرگترین جامعه ژاپنی خارج از ژاپن است. مهاجرت ژاپنیها در سال ۱۹۰۸ آغاز شد، زمانی که برای کار در مزارع قهوه وارد این کشور شدند. امروزه، ایالتهای سائوپائولو و پارانا بیشترین جمعیت ژاپنیتبار را در خود جای دادهاند. علیرغم اینکه جامعه ژاپنیزبانان در رسانههای برزیل چندان نمایان نیست، تأثیر فرهنگی آنها از طریق غذا، رویدادهای فرهنگی، هنرها، کمیک و حتی مذهب قابل توجه است.
تحقیقات نشان میدهد که اعراب حدود ۶ درصد (۱۱.۶ میلیون نفر) از جمعیت برزیل را تشکیل میدهند. از میان جامعه عربتبار، مسلمانان بیشترین وفاداری به زبان عربی را دارند، بهطوریکه ۸۲ درصد از آنها به این زبان صحبت میکنند. همچنین، زبانهای لهستانی، اوکراینی، کرهای، هلندی و رومانیایی نیز توسط گروههای مختلف مهاجر در برزیل مورد استفاده قرار میگیرند.
برزیل با وجود داشتن زبان رسمی پرتغالی، برای ارتباط با همسایگان و شرکای جهانی خود به زبانهای دیگر نیز متکی است. این زبانها نقش مهمی در تجارت، آموزش و ارتباطات بینالمللی این کشور بازی میکنند.
با توجه به مجاورت جغرافیایی برزیل با کشورهای اسپانیاییزبان، تعداد قابل توجهی از برزیلیها زبان اسپانیایی را میفهمند. طبق آخرین گزارشها، حدود ۴۶۰ هزار اسپانیاییزبان در برزیل زندگی میکنند. در واقع، تخمین زده میشود که حدود ۴ درصد از جمعیت برزیل به اسپانیایی صحبت میکنند.
این زبان بهویژه در مناطق مرزی با کشورهای اسپانیاییزبان رواج بیشتری دارد. همچنین، یادگیری اسپانیایی در ایالتهای ریو دو ژانیرو و سائوپائولو اجباری است. بیشتر اسپانیاییزبانان برزیل در مناطق ریودوژانیرو و سائوپائولو زندگی میکنند.
زبان انگلیسی اغلب به عنوان زبان دوم در مدارس برزیل تدریس میشود. از میان حدود ۵ درصد مردم برزیل که به زبان دیگری صحبت میکنند، ۳ درصد از زبان انگلیسی استفاده میکنند. بر اساس گزارش شورای بریتانیا، تنها ۵ درصد از جمعیت برزیل در سال ۲۰۱۹ (حدود ۱۰.۴۲۵ میلیون نفر) میتوانستند به زبان انگلیسی ارتباط برقرار کنند.
انگلیسی با بیش از ۹۸۳ میلیون گویشور در سراسر جهان و حضور در ۹۴ کشور، گستردهترین زبان دنیا محسوب میشود. این زبان در تجارت بینالمللی برزیل نقش مهمی ایفا میکند.
ایالت آماپا در گوشه شمال شرقی برزیل با گویان فرانسه مرز مشترک دارد و تعاملات زیادی با جمعیت فرانسویزبان دارد. این ایالت بیش از ۳۳,۳۸۳ گردشگر را پذیرفته که ۶۵ درصد آنها فرانسوی بودهاند.
از سال ۱۹۹۹، یادگیری زبان فرانسه در مدارس دولتی آماپا اجباری شده است. همچنین، یک گویش ترکیبی از فرانسوی و پرتغالی در زندگی روزمره مردم این منطقه استفاده میشود.
Libras یا زبان اشاره برزیلی توسط ناشنوایان و کمشنوایان در برزیل استفاده میشود. تخمین زده میشود که بیش از ۵ میلیون برزیلی از Libras برای برقراری ارتباط استفاده میکنند. در سال ۲۰۱۰، حدود ۲۰۰,۰۰۰ نفر گویشور این زبان بودهاند.
این زبان، تنها ترجمه پرتغالی با حرکات دست نیست، بلکه زبانی مستقل است که توسط دولت به رسمیت شناخته شده است. Libras دارای لهجههای منطقهای مختلف است و برنامههای آموزشی تعاملی مانند Libras Quest برای یادگیری آن در دسترس است.
در نتیجه، میتوانیم ببینیم که گرچه زبان پرتغالی زبان رسمی برزیل است، اما این کشور گنجینهای از تنوع زبانی را در خود جای داده است. پرتغالی برزیلی بهواسطه تأثیرپذیری از زبانهای بومی و آفریقایی، هویت منحصربهفردی پیدا کرده و با نسخه اروپایی آن تفاوتهای چشمگیری دارد. علاوه بر این، زبانهای بومی متعدد که برخی همچنان زنده هستند، نشاندهنده میراث غنی فرهنگی این سرزمین پهناور میباشند، هرچند بسیاری از آنها در معرض خطر انقراض قرار دارند.
همچنین، حضور پررنگ زبانهای مهاجران مانند آلمانی، ایتالیایی و ژاپنی، چشمانداز زبانی برزیل را غنیتر کرده است. این زبانها نه تنها در مناطق خاصی رواج دارند، بلکه برخی حتی به عنوان زبان رسمی در شهرداریهای مختلف شناخته میشوند. بدون شک، این تنوع زبانی باعث شده برزیل به کشوری با فرهنگهای متنوع و غنی تبدیل شود.
از سوی دیگر، اهمیت زبانهای خارجی مانند اسپانیایی، انگلیسی و فرانسوی در ارتباطات تجاری و بینالمللی برزیل انکارناپذیر است. این زبانها پلی برای ارتباط با همسایگان و شرکای جهانی هستند و نقش مهمی در آموزش و تجارت برزیل ایفا میکنند.
درحالیکه برخی زبانهای بومی در حال انقراض هستند، تلاشهای فرهنگی و آموزشی برای حفظ آنها ادامه دارد. مسلماً، درک تنوع زبانی برزیل به ما کمک میکند تا غنای فرهنگی این کشور را بهتر بشناسیم و ارزش آن را بدانیم. برای خرید تور برزیل و همچنین دریافت مشاوره در خصوص سفر به برزیل با کارشناسان مجرب آژانش مسافرتی لوکس تریپ در تماس باشید.
سرانجام، زبان رسمی برزیل نه تنها ابزاری برای ارتباط، بلکه روایتگر تاریخ، هویت و فرهنگ این کشور است. آشنایی با این تنوع زبانی، تجربه سفر به برزیل را غنیتر کرده و درک عمیقتری از مردم و فرهنگ آن به مسافران میدهد.
درک تنوع زبانی برزیل برای هر کسی که قصد سفر یا کار با این کشور را دارد، ضروری است:
• پرتغالی تنها زبان رسمی برزیل است – ۹۸ درصد از ۲۱۷ میلیون نفر جمعیت به این زبان صحبت میکنند، نه اسپانیایی
• پرتغالی برزیلی با اروپایی متفاوت است – ۱۵ درصد واژگان و دستور زبان سادهتر دارد، مانند تفاوت انگلیسی آمریکایی و بریتانیایی
• ۲۰۲ تا ۲۷۴ زبان بومی هنوز زنده است – از ۱۲۷۳ زبان اصلی، ۷۵ درصد منقرض شده و بقیه در معرض خطر هستند
• آلمانی دومین زبان پرکاربرد است – ۳ میلیون گویشور در مناطق جنوبی دارد و در ۹ شهرداری رسمی شناخته شده
• تنها ۵ درصد برزیلیها انگلیسی میدانند – این موضوع برای تجارت و گردشگری بینالمللی چالش محسوب میشود
این تنوع زبانی نشاندهنده غنای فرهنگی برزیل است که از تاریخ استعماری، مهاجرت اروپایی و میراث بومی شکل گرفته است.
س1. چرا زبان رسمی برزیل پرتغالی است و نه اسپانیایی؟ زبان پرتغالی به دلیل استعمار پرتغال در قرن 16 و معاهده توردسیاس در سال 1494 که برزیل را به پرتغال واگذار کرد، زبان رسمی این کشور شد. برخلاف سایر کشورهای آمریکای جنوبی که مستعمره اسپانیا بودند، برزیل تحت نفوذ پرتغال قرار گرفت.
س2. آیا پرتغالی برزیلی با پرتغالی اروپایی تفاوت دارد؟ بله، پرتغالی برزیلی با نسخه اروپایی آن تفاوتهایی دارد. حدود 15% واژگان متفاوت هستند و دستور زبان برزیلی سادهتر است. تفاوتها در تلفظ، نگارش و اصطلاحات نیز وجود دارد، مشابه تفاوت انگلیسی آمریکایی و بریتانیایی.
س3. آیا زبانهای بومی در برزیل هنوز رایج هستند؟ بله، علیرغم کاهش چشمگیر، هنوز بین 202 تا 274 زبان بومی در برزیل وجود دارد. این زبانها عمدتاً در مناطق شمالی و آمازون رایج هستند. متأسفانه بسیاری از آنها در معرض خطر انقراض قرار دارند و تنها 1.9% از جمعیت برزیل به زبانهای بومی صحبت میکنند.
س4. کدام زبانهای خارجی در برزیل اهمیت دارند؟ زبان اسپانیایی به دلیل مجاورت با کشورهای اسپانیایی زبان، به ویژه در مناطق مرزی رایج است. انگلیسی در آموزش و تجارت بینالمللی مهم است، اگرچه تنها حدود 5% برزیلیها به آن مسلط هستند. زبان فرانسوی نیز در ایالت آماپا که با گویان فرانسه هممرز است، اهمیت دارد.
س5. آیا زبانهای مهاجران در برزیل رایج هستند؟ بله، زبانهای مهاجران نقش مهمی در تنوع زبانی برزیل دارند. آلمانی با حدود 3 میلیون گویشور، دومین زبان پرکاربرد است. ایتالیایی، ژاپنی و عربی نیز در جوامع مهاجر رایج هستند. برخی از این زبانها حتی در برخی شهرداریها به رسمیت شناخته شدهاند.
